Masakit ang ngipin: ano ang gagawin ngayon, at kailan magpatingin
Madalas sumakit ang ngipin sa pinakamahirap na oras: hatinggabi, weekend o bago ang flight. Ipinapaliwanag ng guide na ito kung paano ligtas na pagaanin ang sakit habang hindi ka pa nakakapunta sa dentista, ano ang hindi dapat gawin, ang mga senyales na kailangan mo ng tulong sa parehong araw o ng ospital, at kung ano ang karaniwang sanhi ng sakit.
Ano ang gagawin ngayon
- Magmumog: magmumog ng maligamgam na tubig, o maligamgam na tubig na may kalahating kutsarita ng asin, para maalis ang tinga at maginhawaan ang gilagid.
- Linisin ang paligid ng ngipin: dahan-dahang mag-floss kung sakaling may tingang naipit sa pagitan ng ngipin.
- Pain reliever: uminom ng ordinaryong pain reliever gaya ng paracetamol o ibuprofen ayon sa nakasulat sa pakete, kung ligtas ito para sa iyo. Magtanong sa pharmacist kung buntis ka, may iniinom na ibang gamot o may problema sa sikmura, bato o puso.
- Pamamaga: idampi ang cold pack na nakabalot sa tela sa pisngi mo nang 10 minuto bawat beses.
- Sa gabi: matulog nang nakataas ang ulo gamit ang dagdag na unan.
- Pagkain at inumin: iwasan ang sobrang init, sobrang lamig at matatamis, at ngumuya sa kabilang gilid.
Ano ang hindi dapat gawin
- Huwag maglagay ng aspirin o ibang tableta sa gilagid. Napapaso nito ang gilagid at hindi nito naaabot ang ngipin.
- Huwag lagyan ng mainit ang namamagang mukha; puwede nitong pabilisin ang pagkalat ng impeksyon.
- Huwag uminom ng natirang antibiotics o ng antibiotics ng iba. Puwedeng mali ang uri, at hindi nito inaayos ang sanhi.
- Huwag balewalain ang sakit na kusang nawala. Puwedeng ibig sabihin nito ay namatay na ang nerve habang tuloy ang impeksyon.
Kapag hindi na puwedeng maghintay
Pumunta sa emergency department ng ospital, o tumawag sa 998, kung may: pamamaga na nagpapahirap huminga, lumunok o ibuka ang bibig; pamamaga na kumakalat papunta sa mata o pababa sa leeg; mataas na lagnat kasabay ng sakit ng ngipin; o matinding pagdurugo na hindi tumitigil.
Magpatingin sa dentista sa parehong araw kung may: sakit na hindi ka pinapatulog o hindi nawawala sa pain reliever, namamagang gilagid o mukha, masamang lasa o pigsa sa gilagid, sirang ngipin, o sakit pagkatapos mauntog ang bibig. Bukas ang Healthpoint araw-araw, 9 AM hanggang 9 PM, may emergency appointment sa parehong araw at libreng emergency na konsultasyon.
Karaniwang sanhi ng sakit ng ngipin
| Nararamdaman mo | Malamang na sanhi | Karaniwang treatment |
|---|---|---|
| Maikli at matalas na kirot sa matamis, mainit o malamig na mabilis nawawala | Butas sa ngipin o nakalabas na ugat | Pasta o desensitising treatment |
| Kumikirot na sakit na tumatagal, o gumigising sa iyo sa gabi | Namamaga o may impeksyong nerve | Root canal treatment o bunot |
| Sakit kapag kumakagat, namamagang gilagid at masamang lasa | Abscess | Pagpapalabas ng nana, saka root canal o bunot |
| Matalas na sakit kapag kumakagat sa isang parte, pabalik-balik | Basag na ngipin | Pasta o crown |
| Sakit at pamamaga sa likod ng panga | Tumutubong wisdom tooth | Paglilinis ng lugar, minsan bunot |
| Masakit ang ilang ngipin sa likod sa itaas habang may sipon | Pressure sa sinus | Madalas nawawala kasabay ng sipon; magpatingin kung hindi |
| Masakit ang panga at ngipin pagkagising | Pagngangalit o pagkagat nang mariin habang tulog | Night guard |
Exam lang, at madalas X-ray, ang makakapagkumpirma ng sanhi.
Ano ang mangyayari sa dentista
Tatanungin ng dentista ang tungkol sa sakit mo, titingnan ang ngipin at kukunan ng X-ray kung kailangan. Ang unang layunin ay patigilin ang sakit o impeksyon, halimbawa sa pagpapalabas ng nana ng abscess, paglilinis ng may impeksyong nerve o paglalagay ng pansamantalang pasta. Pagkatapos, sasabihin sa iyo ang mga option at ang presyo ng bawat isa bago ang anumang susunod na treatment. Sa Healthpoint, AED 50 ang X-ray, mula AED 99 bawat ngipin ang pasta, mula AED 399 ang root canal at mula AED 100 ang simpleng bunot.
Para hindi na maulit
Karamihan ng sakit ng ngipin ay galing sa pagkabulok o problema sa gilagid na dahan-dahang lumalala nang walang nararamdaman. Sa pagsisipilyo nang dalawang beses sa isang araw gamit ang fluoride toothpaste, paglilinis sa pagitan ng ngipin at regular na check-up, nahuhuli ang problema habang maliit pa at mas mura pang ayusin. Basahin kung gaano kadalas dapat magpalinis ng ngipin.
Mga madalas itanong
Bakit mas masakit ang ngipin sa gabi?
Kapag nakahiga, mas maraming dugo ang dumadaloy papunta sa ulo, kaya tumataas ang pressure sa paligid ng namamagang ngipin, at kaunti ang nakakaabala sa isip mo. Nakakatulong ang pagtulog nang nakataas ang ulo habang hindi ka pa nakakapagpatingin.
Nawala na ang sakit ng ngipin ko. Kailangan ko pa bang magpatingin?
Oo. Kapag kusang nawala ang sakit, puwedeng namatay na ang nerve sa loob ng ngipin habang tuloy ang impeksyon, na puwedeng maging abscess pagkatapos. Matitingnan ito ng dentista sa exam at X-ray.
Puwede bang sumakit ang ngipin dahil sa sinusitis?
Oo. Malapit sa sinus ang ugat ng mga ngipin sa likod sa itaas, kaya puwedeng maramdaman ang pressure sa sinus na parang sakit sa ilang ngipin nang sabay. Kung hindi nawala ang sakit pagkagaling sa sipon, magpatingin sa dentista.
Nakakatulong ba ang pagmumog ng tubig na may asin sa sakit ng ngipin?
Kayang linisin ng maligamgam na tubig na may asin ang lugar at maginhawaan ang masakit na gilagid, pero hindi nito ginagamot ang sanhi. Gamitin ito para gumaan ang sakit habang hindi ka pa nakakapunta sa dentista.
Medical review: gagawin ng isang dentista ng Healthpoint; ipapakita rito ang pangalan at titulo niya. Pangkalahatang impormasyon ang guide na ito at hindi diagnosis; ang dentista mo ang magpapayo tungkol sa sarili mong ngipin.